Reclamewijsheid: kritisch zijn online

Reclamewijsheid: kritisch zijn online

4 jan 2018

Of het nu in een tv-progrogramma, vlog, spelletje of magazine is; steeds meer advertenties worden vermomd in een ander jasje, voornamelijk online. Dit maakt het voor jongeren steeds lastiger om bepaalde vormen van reclame te herkennen. Reclamewijsheid is dus essentieel voor deze jongere doelgroep om door te hebben wat betaalde of juist onbetaalde uitingen zijn. Daarnaast bepaald het ook hoe geloofwaardig de content is die ze zien.

Opgeslokt door de ‘Filter Bubble’

Gepersonaliseerde reclame wordt steeds uitgebreider. Zoekgedrag, berichten op social media en surfgedrag zorgen ervoor dat alle zoekresultaten die je ziet precies aansluiten bij jouw online gedrag en interesses. Een groot risico van deze gepersonaliseerde reclame is het terechtkomen in een filter bubble. Voor 2009 leidde een zoekterm altijd tot hetzelfde zoekresultaat, maar dat veranderde na 2009 bij de introductie van gepersonaliseerde zoekresultaten bij Google. Op basis van de browsergeschiedenis, locaties en algoritmes startte Google met het observeren van iedere individuele gebruiker. Een filter bubble is dus een persoonlijke filter die over de zoekresultaten van bijvoorbeeld zoekmachine Google wordt gelegd, waardoor je enkel en alleen nog zoekresultaten ziet die aansluiten bij jouw zoekgeschiedenis. Het gevolg hiervan is dat we als consumenten niet meer zelf besluiten welke informatie in ‘onze’ bubbel terechtkomt en wat we liever links laten liggen.

Next level sluikreclame

Sinds de komst van YouTube en voornamelijk sinds bloggers en vloggers steeds grotere voorbeelden en invloeden zijn voor hun kijkers, is het niveau van sluikreclame echt next level. Bij sluikreclame is het niet meer duidelijk of het om een commerciële boodschap of om redactionele inhoud gaat. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren door product placement; de merknaam van bepaalde producten komen (meerdere keren) prominent in beeld. Dit vindt veel plaats op YouTube, waar je onder andere vloggers ziet die hun dagelijks leven filmen. Ze testen daarnaast producten en delen hun mening over hun ervaringen. Vaak is het niet duidelijk of zij betaald krijgen om een product aan te prijzen, wat voor jongeren misleidend kan zijn.

Online reclame herkennen

Op basis van de vele onduidelijkheid betreft het reclame maken via YouTube, zijn er reclameregels opgesteld. In Nederland is er daarom de Nederlandse Reclame Code (NRC) en de Reclamecode Sociale Media (RSM). De industrie heeft in Nederland zelf regels opgesteld in de NRC. Hierin staat onder andere dat adverteerders zelf moeten zorgen dat het duidelijk is dat het in de desbetreffende post of video om reclame gaat, en dat adverteerders geen minderjarigen in mogen zetten om reclame te maken gericht op kinderen. Op dit gebied is reclamewijsheid echt een must. Want wat is echt en wat niet?

Ook op Instagram wordt steeds meer duidelijk wat betaalde samenwerkingen zijn en wat niet. Sinds kort heeft Facebook een tool uitgebracht waarmee accounts met veel engagement aan kunnen geven of en met wie hun post een betaald parterschap betreft of niet. Op deze manier zien volgers dat het om een gesponsorde foto of video op Instagram gaat.

Stap voor stap reclamewijzer met ITurnIT

Nu er steeds meer duidelijk wordt over de manier van (online) reclame maken, worden jongeren steeds reclamewijzer. Ook in de workshops en lessen die ITurnIT in Noord-Nederland in opdracht van EBG geeft wordt social media door middel van stellingen in de klas besproken. Er wordt onder andere aangegeven dat niet alles wat je op social media ziet waar is. Er zijn kritische kids die dit al snel doorhebben, maar anderen zien nog niet dat er soms een addertje onder het gras zit. Of reclamewijsheid belangrijk is? Zeker weten dus!

Meer weten?

Lees onze brochure